ABD, hafta sonu yaşanan karşılıklı saldırıların ardından İran’daki hedeflere yönelik yeni bir hava harekâtı başlattı. Gelişme, yaklaşık altı aydır süren çatışmaların yeniden geniş çaplı bir askeri tırmanmaya dönüşebileceği endişelerini artırdı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), X hesabından yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin salı günü İran’daki Devrim Muhafızları hedeflerini vurmaya başladığını duyurdu.
CENTCOM, saldırıların “Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere ve bölgede konuşlu ABD askerlerine yönelik son saldırı girişimlerinin ardından” gerçekleştirildiğini bildirdi.
FARKLI NOKTALARDA PATLAMALAR
İran devlet televizyonu, Hürmüz Boğazı’nın kuzeyindeki Keşm Adası’nda patlamalar meydana geldiğine ilişkin haberler olduğunu aktardı.
Devlete yakın Nour News, liman kenti Bender Abbas ile İran’ın güney kıyısındaki Çabahar’da da patlamalar bildirildiğini duyurdu.
İran resmi haber ajansı IRNA ise Cask ve Sirik bölgelerinde patlama sesleri duyulduğunu aktardı.
Saldırılarda hangi hedeflerin vurulduğu ve can kaybı olup olmadığına ilişkin ilk aşamada ayrıntılı bilgi verilmedi.
TRUMP’TAN YENİ TEHDİT
ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların ardından yaptığı açıklamada İran’ın karşılık vermesi halinde daha ağır saldırılar düzenleneceği uyarısında bulundu.
Trump, İran’ın misilleme yapması durumunda “çok daha sert ve daha yüksek düzeyde yeniden vurulacağını” söyledi.
İran’dan ise sert yanıt geldi. Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre Devrim Muhafızları Sözcüsü, ABD’nin “yeni saldırılarından pişman olacağını” açıkladı.
SALDIRILAR YENİDEN BAŞLAMIŞTI
Altı aydır devam eden ABD-İran çatışması son dönemde yaptırımlar, abluka ve ekonomik baskının öne çıktığı bir sürece girmişti.
Ancak hafta sonunda taraflar arasında doğrudan askeri saldırılar yeniden başladı.
ABD güçleri pazar günü İran’ın Larak Adası’ndaki hedefleri vurdu. İran ise buna karşılık Ürdün’deki iki ABD hava üssüne füze fırlattı.
Trump pazartesi günü İran’a karşılık verileceğini söylerken, çatışmaların yeniden geniş çaplı bir savaşa dönüşmek zorunda olmadığını da savunmuştu. Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı kaynak da yaşananları “sınırlı ve kontrollü bir çatışma” olarak tanımlamıştı.
Son saldırılar ise bu beklentiyi zayıflattı.
İRAN’DAN HÜRMÜZ TEHDİDİ
Tahran yönetimi, ABD’nin baskısına karşı geri adım atmayacağı mesajı verdi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, “Düşman bizim Basra Körfezi’nden petrol ihraç etmemizi istemiyorsa, kimse petrol ihraç edemeyecek” ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Washington’ı müzakereleri “şart dikte etmek” olarak görmekle suçladı.
Bekayi, İran’ın hem askeri hem de diplomatik tüm imkanlarını kullanacağını söyledi.
Daha sonra İran’ın bölgedeki ABD üslerini hedef aldığı bildirildi.
ABD’DEN YENİ YAPTIRIM HAZIRLIĞI
Askeri gerilimin yanı sıra Washington’ın İran’a yönelik ekonomik baskıyı da artırmaya hazırlandığı bildirildi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’ın bu hafta ve gelecek hafta İran’a yönelik yeni banka yaptırımları açıklamasının beklendiğini söyledi.
Bessent, ABD’nin İran yönetimini “ekonomik olarak boğmayı” hedeflediğini belirterek, Devrim Muhafızları ile iş yapan havayolu kiralama şirketleri ve diğer kuruluşların da yaptırım listesine alınabileceğini açıkladı.
ABD ayrıca İran’la ticaret yapan üçüncü ülkelerin ve şirketlerin de yaptırımlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
PETROL FİYATLARI YENİDEN YÜKSELDİ
Gerilimin yeniden tırmanması küresel enerji piyasalarında da etkisini gösterdi.
Brent petrol, yeni ABD saldırılarının duyulmasının ardından gün içindeki yüzde 2’lik yükselişine yaklaşık 2 puan daha ekledi.
Petrol fiyatlarındaki yükselişte Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik endişeleri de etkili oldu.
Pazartesi gecesi Suudi petrolü taşıyan iki süper tanker, Hürmüz Boğazı’ndan çıkışları sırasında birkaç dakika arayla kimliği belirlenemeyen mühimmatlarla vuruldu.
Dünya petrol arzının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki yeni saldırılar, küresel petrol sevkiyatının aksayabileceğine yönelik endişeleri artırdı.
