Dolunay, dolandırıcıların kabusu olacak

İçişleri Bakanlığı’nın dolandırıcılıkla mücadele için hazırladığı Dolunay projesi, siber dolandırıcılık ihbarlarını yapay zekâ destekli analizlerle kısa sürede operasyonel dosyaya dönüştürecek. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin talimatıyla devreye alınacak yeni sistemle, siber dolandırıcılık vakalarına saniyeler içinde müdahale edilmesi amaçlanıyor.
İHBAR İÇİN ÇOK KATMANLI SİSTEM
Dolunay projesi kapsamında vatandaşların sisteme erişebilmesi için çok kanallı bir ihbar mekanizması oluşturulacak. Vatandaşlar, e-Devlet doğrulamasıyla mobil uygulama üzerinden, çağrı merkezi aracılığıyla ya da doğrudan kolluk birimlerine başvurarak ihbarda bulunabilecek. Sisteme girilen IBAN numarası, telefon bilgisi, SMS içerikleri, URL bağlantıları, dekontlar ve ekran görüntüleri merkezi veri havuzunda toplanacak. Proje kapsamında geliştirilecek mobil uygulama üzerinden yapılan başvurularda kullanıcı doğrulaması zorunlu olacak. Böylece hem sahte ihbarların önüne geçilmesi hem de sistem güvenliğinin korunması hedefleniyor.

VERİLER YAPAY ZEKÂYLA İŞLENECEK
Sistemin en dikkat çeken başlıklarından biri yapay zekâ destekli analiz altyapısı olacak. Sisteme düşen veriler anında işlenerek kullanılan dolandırıcılık yöntemi, risk seviyesi, ağ bağlantıları ve dijital hareketlilik otomatik olarak analiz edilecek. Yapay zekâ, hangi kurumun hangi tedbiri alması gerektiğini de belirleyerek savcı onayına hazır dijital görev listesi oluşturacak. Böylece Bankalararası Kart Merkezi’ne şüpheli işlem bildirimi, bankalara hesap bloke talimatı, Mali Suçları Araştırma Kurulu’na mali analiz yönlendirmesi yapılacak.

Eş zamanlı olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na da zararlı bağlantı engelleme talepleri gönderilecek.
ŞÜPHELİ HESAPLARA HIZLI MÜDAHALE
Yetkililer, mevcut sistemde kurumlar arası yazışmalar nedeniyle yaşanan zaman kaybının Dolunay modeliyle en aza indirileceğini değerlendiriyor. Projede “Savcı Ekranı” adı verilen merkezi kontrol sistemi de yer alacak. Yapay zekânın oluşturduğu raporlar doğrudan savcının ekranına düşecek ve savcı tek tuşla dijital onay verebilecek. Onayın ardından sistem, ilgili kurumlara otomatik görev dağıtımı yapacak. Dolunay modeliyle, mevcut sistemdeki fiziki yazışma ve evrak trafiğinin azaltılması planlanıyor. Sistem; finansal veriler, GSM kayıtları, URL analizleri ve teknik logları tek dijital dosyada birleştirecek. Böylece saniyeler içinde “Suç Önleme Tutanağı” oluşturulup başsavcılığa gönderilecek. Hazırlanan iş akış planına göre mağdur bildirimi sonrası ilk analiz kısa sürede tamamlanacak. Özellikle yüksek riskli işlemlerde banka hesapları dakikalar içinde bloke edilecek. Ayrıca mağdura otomatik bilgilendirme sistemi kurulacak. Başvuru yapan kişiye dosya takip numarası gönderilecek, ihbarcı vatandaşlara ise alınan tedbirlere ilişkin geri bildirim yapılacak.

GÜVENLİKTE YENİ DÖNEM
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, "siber vatan"da kurulacak güvenlik kalkanı Dolunay projesine ilişkin açıklamalarda bulundu. Yeni Şafak’a konuşan Bakan Çiftçi, güvenlik anlayışında köklü paradigma değişikliğine gidildiğini vurgulayarak şunları söyledi:

“Türkiye artık suçu takip eden değil, riski yöneten, toplumsal dayanıklılığı güçlendiren, dijital çağın tehditlerini okuyan, çocukları ve aileyi merkeze alan ‘Yeni Nesil İç Güvenlik Modeli’ne geçiyor. Bu yeni nesil tehditlere karşı artık daha dinamik bir yapıya ihtiyacımız var. Sahadaki verilerimiz, suçun dijitalleşme hızını ve ekonomik boyutunu tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor. Mal varlığına karşı işlenen suçlar kapsamında incelediğimiz 214 bin 847 vakanın 156 bin 68’ini, yani yüzde 72,6 gibi ezici oranını dolandırıcılık suçları oluşturuyor. Yürüttüğümüz analizlere göre, her 3 vakadan yalnızca biri için suç duyurusunda bulunuluyor. Sadece Jandarma bölgemizde bildirilen vakaların tahmini ekonomik kaybı bile 50 milyar TL seviyesinde olduğu görüldü. Şikâyet edilmeyen vakaları da düşündüğümüzde, karşımızdaki ekonomik tehdidin boyutu ürkütücü. Artık savcılar, aylar sürecek delil toplama evresini atlayıp, soruşturmanın daha çabuk olgunlaşmasını ve operasyona dönüşmesini sağlayacak. Mağdurların polise ihbarda bulunduğu andan itibaren dosyanın 18 dakika içinde savcıya ulaşarak onaya sunulması hedefliyoruz.”
Bu kapsamda emniyet ve jandarmanın siber güvenlik birimlerinin yanı sıra MASAK, BTK, BDDK ve Cumhuriyet savcılığı yetkililerinin aynı çatı altında, tam koordinasyonla görev yapacağı bir merkez kurulacağını ifade eden Çiftçi, “Adalet Bakanlığımızın katılımı ile ilk değerlendirme toplantısını yaptık. İlgili kurum ve kuruluşların katkısıyla son şekli verilecek” ifadelerini kullandı.