Süresiz nafaka meclise geliyor: "Hakkaniyete aykırı"

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 9 ay sonra yürürlükten kalkacak süresiz nafaka düzenlemesine ilişkin konuştu.

Anayasa Mahkemesi’nin ilk derece mahkemesinin başvurusu üzerine iptal kararı verdiğini hatırlatan Bakan Gürlek, “9 ay içinde yeni bir kanun yapmak için süre verildi.” dedi.

TBMM’nin kapanmadan önce süresiz nafaka konusunda açıklama yaptıklarını ve bu konudaki paketi sunacaklarını dile getiren Bakan Gürlek, “Süresiz nafaka hakkaniyete aykırı. Bir günlük evli kalıp ömür boyu nafaka almak hem vicdana hem hakkaniyete aykırı.” ifadelerini kullandı.

Yeni düzenlemeyle daha adaletli bir düzenleme yapmak istediklerini dile getiren Bakan Gürlek, “Bayanlarımızın mağdur olmaması gerekiyor. Hakimlerimiz somut olaylara, tarafların ekonomik durumlarına ve mağduriyetlerine göre bir karar alabilir. Evlilik süresi de dikkate alınacak. Hakimimiz isterse süresiz nafaka da verebilir, süre de koyabilir.” açıklamasında bulundu.

AYM İPTAL ETMİŞTİ

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakası düzenlemesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak 30 Eylül tarihinde iptal etmişti.

AYM, iptalin doğuracağı hukuki boşluğu dikkate alarak hükmün yürürlüğünü 9 ay erteledi. Buna göre iptal, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.

Bu süre içinde TBMM’nin nafakanın süresine ilişkin yeni kuralları belirlemesi bekleniyor. Ancak yapılacak düzenlemenin kapsamı ve varsa geçiş hükümleri, yasama süreciyle netleşecek.

YOKSULLUK NAFAKASI HAKKI DEVAM EDİYOR

Anayasa Mahkemesi’nin iptali, yoksulluk nafakasını düzenleyen maddenin tamamını kapsamıyor. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak şartıyla diğer eşten mali gücü oranında nafaka isteyebilmesine ilişkin düzenleme korunuyor.

YOKSULLUK NAFAKASI NEDİR?

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin geçimini desteklemek amacıyla diğer eşin yaptığı ödemedir. Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesine göre talepte bulunan kişinin boşanmaya yol açan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmaması gerekir. Nafakanın miktarı, ödeme yapacak tarafın mali gücü dikkate alınarak belirlenir; ödeme yükümlüsünün kusurlu olması şart değildir. Bu hak yalnızca kadınlara tanınmaz; koşulları sağlayan erkekler de yoksulluk nafakası talep edebilir.

Kanunlarda bu nafaka türü için herhangi bir yıl sınırı bulunmuyor. Yine de bu durum yoksulluk nafakasının ömür boyu ve her koşulda devam edeceği anlamına gelmiyor.

Örneğin nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi durumunda yoksulluk nafakası kendiliğinden sona eriyor.

Bunun yanı sıra mahkeme kararıyla;

– Fiilen evli gibi yaşama,

– Yoksulluğun ortadan kalkması,

– Düzenli gelir elde edilmesi,

– Haysiyetsiz yaşam iddiasını ispatı,

– Nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü kaybetmesi gibi durumlarda nafakaya son veriliyor.

– İştirak yani çocuk nafakasında ise velayeti alan ebeveyne çocuk yetişkin olana dek nafaka ödeniyor.

Bu nafaka türünde, boşanmadan sonra genellikle annede kalan çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve yaşam giderlerine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Genelde çocuk 18 yaşına gelene kadar sürüyor ve bundan sonra eğer eğitim devam ediyorsa yardım nafakası gündeme geliyor.

SÜRESİZ NAFAKA 1988’DE GELDİ

Eski Medeni Kanun’un ilk halinde bir yılla sınırlı olan yoksulluk nafakasında bu sınır 1988’de kaldırıldı. 3444 sayılı Kanun’la boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin, gerekli şartları taşıması hâlinde önceden belirlenmiş bir bitiş süresi olmadan nafaka isteyebilmesinin önü açıldı.

2001’de yürürlüğe giren 4721 sayılı kanunda da aynı düzenleme korundu.