Mersin Üniversitesi (MEÜ) Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ayas, Akdeniz’deki su sıcaklığının iklim değişikliğinin etkisiyle artmasının, istilacı türlerin kalıcılaşmasına neden olduğunu belirtti.
Prof. Dr. Ayas, Akdeniz’de görülen çizgili gargur, çizgili kardinal, dikenli deniz kestanesi ile aslan, sokar, asker, kedi ve balon balıkları gibi istilacı türlerin popülasyonuyla ilgili izlenimlerini değerlendirdi.
Süveyş Kanalı açıldıktan sonra biyoçeşitlilik açısından zengin olan Kızıldeniz’den Akdeniz’e tropik türlerin geçiş yaptığını dile getiren Ayas, son yıllarda istilacı türlerin popülasyonunun arttığını kaydetti.
Ayas, tür geçişlerinde deniz suyu sıcaklığının artmasının da etkili olduğunu vurgulayarak, “İklim değişikliğinin bir sonucu olarak Akdeniz’in sularının ısınması, yeni gelen türlerin daha kalıcılaşmasını, popülasyon kurmasını sağlıyor. Tür çeşitliliğinin ve sayısının artması aslında deniz ekosistemlerinin kırılganlığını azaltan bir durum.” dedi.
“Bu türler, Akdeniz’in karakterini değiştiriyor”
İstilacı türlerin, Akdeniz’e “tropik deniz özelliği” kazandırdığını ifade eden Ayas, “Bu türler, Akdeniz’in karakterini değiştiriyor. Bu önüne geçilemez bir süreç. Bilim insanlarının burada yapması gereken şey, bu süreci izlemesi ve yönetimsel anlamda gerekli uyarıları yapmasıdır.” diye konuştu.
Ayas, artan deniz suyu sıcaklığının sadece tür sayısını etkilemediğine dikkati çekerek, şunları anlattı:
“Aslında ekosistem içerisinde canlı ağırlığı artıyor. Yabancı türlerin ağırlık olarak oranı artıyor. Biz buna ‘biyokütle’ diyoruz. Deniz canlılarının biyokütleleri artıyor. Mesele kaç türün Kızıldeniz’den Akdeniz’e geçtiği değil, türlerin Akdeniz’deki biyolojik değişimi ne kadar ilerlettiğidir. Biz buna Akdeniz’in tropikalleşmesi süreci diyoruz. Akdeniz tropik deniz karakterine dönüşüyor. Bu türün yanında aslında tropik bir besin zinciri de geçiyor. Akdeniz’in besin zinciri tropikalleşiyor.”
Akdeniz’e çok fazla yerli olmayan türün geldiğine işaret eden Prof. Dr. Ayas, “Akdeniz’deki bu değişimi aslan balığı, balon balığı yani 2-3 türle açıklayamayız. Akdeniz’e planktonlardan deniz çayırlarına, balıklardan deniz kestanelerine kadar aslında her canlı grubundan yeni türler geliyor. Bu büyük bir değişim.” ifadelerini kullandı.
Mersin Körfezi’nde yapılan dalışlarda türler inceleniyor
MEÜ Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Ayas, Akdeniz’deki istilacı türleri gözlemlemek için üniversite bünyesinde oluşturulan ekiple Mersin Körfezi’nde belirli aralıklarla dalış yaptıklarını söyledi.
Bölgede en yaygın istilacı türün çizgili gargur olduğunu belirten Ayas, “Çok fazla balık ve tür gelişi var. Bunların içerisinde bazıları zehirli olabiliyor. Özellikle balon balığı, aslan balığı ve sokar balığı gibi türlerde zehir var. Onun dışında uzun dikenli deniz kestanesi gibi omurgasız gruplarda da yine düşük dozda zehir bulunuyor.” dedi.
